Waarom blijf ik doen wat ik niet wil?

Het gebeurt vaak in kleine momenten.

Een collega die vraagt of je iets kunt overnemen. Een vriendin die “even wil bellen”. Een familielid dat een beroep op je doet. En nog voordat je echt hebt gevoeld wat jij wilt, hoor je jezelf zeggen: “Ja hoor.”

Pas later merk je dat het wringt. Je voelt irritatie, vermoeidheid of dat knagende gevoel dat je jezelf weer op de tweede plek hebt gezet. En misschien is dat nog wel het meest frustrerende: je bent je er inmiddels van bewust. Je weet dat je dit doet. Je neemt je voor om het anders te doen. En toch gebeurt het opnieuw.

Het zit niet in wilskracht. Veel mensen denken dat het een kwestie is van assertiever worden. Gewoon leren nee zeggen. Wat steviger staan en klaar. Maar als het zo simpel was, had je het al gedaan.

Wat hier meespeelt, zit meestal dieper dan gedrag. Het heeft te maken met wat je systeem ooit heeft geleerd over veiligheid, verbinding en waardering.

Niemand wordt geboren met het idee dat hij altijd moet meebewegen. Dat leer je. Misschien groeide je op in een gezin waar het belangrijk was dat het gezellig bleef. Waar spanning snel voelbaar was. Waar je onbewust aanvoelde dat jouw eigen boosheid of weerstand beter niet te veel ruimte kon innemen.

Of wellicht kreeg je waardering wanneer je hielp, zorgde voor iets of iemand of het goed deed. En voelde je de teleurstelling van de ander wanneer je het anders wilde. Of heb je geleerd dat conflicten onveilig zijn en dat aanpassen rust geeft.

Dat soort ervaringen nestelen zich niet alleen in je hoofd, maar ook in je lichaam. Je systeem onthoudt wat werkt. En dus wordt ja zeggen een strategie. Niet omdat je zwak bent, maar omdat het ooit verstandig was.

Waarom nee zeggen zo ongemakkelijk kan voelen?

Nee zeggen is maar één woord, maar het kan voelen alsof je iets groots doet. Voel je spanning in je buik wanneer iemand iets vraagt? Of een lichte druk op je borst? Misschien ga je meteen uitleggen waarom het eigenlijk niet uitkomt, alsof je je moet verantwoorden.

Dat lichamelijke ongemak is vaak precies de reden dat je toch instemt. Je kiest voor de snelle opluchting, de korte termijn: de ander is tevreden, de situatie is opgelost, de spanning zakt. Alleen komt de rekening later. In de vorm van vermoeidheid, irritatie of het gevoel dat je jezelf steeds een stukje kleiner maakt.

Wat vroeger hielp om erbij te horen of veilig te blijven, past niet altijd meer bij wie je nu bent. Maar je systeem reageert soms nog alsof het oude script opnieuw wordt afgespeeld. Zolang je dat niet herkent, blijf je denken dat het een gebrek aan assertiviteit is. Terwijl het eigenlijk een oud patroon is dat bescherming bood.

Wat kun je anders doen?

Je hoeft niet ineens overal nee op te zeggen. Dat werkt meestal averechts. Je systeem houdt niet van revoluties. Begin klein en concreet.

  • Bouw een pauze in voordat je antwoord geeft; Wanneer iemand iets vraagt, zeg bijvoorbeeld: “Ik denk er even over na” of “Ik kom er bij je op terug.” Die paar seconden geven je lichaam de kans om mee te praten. Of wellicht kun je zeggen dat je je agenda niet bij je hebt en later zal antwoorden.
  • Schrijf op wat er onder je ja zit; Neem eens de tijd om op te schrijven waar je bang voor bent als je nee zegt. Ben je bang dat iemand teleurgesteld is? Dat er afstand ontstaat? Dat je egoïstisch gevonden wordt? Door het concreet te maken, wordt vaak zichtbaar dat de angst groter voelt dan de werkelijkheid. En soms herken je daarin oude overtuigingen die niet meer bij je huidige leven passen.
  • Oefen met een halve nee; Als een directe nee te groot voelt, begin dan kleiner. Bijvoorbeeld: “Dat lukt me vandaag niet, maar morgen wel.” Of: “Ik kan dit wel doen, maar niet deze week.” Je beweegt dan niet volledig mee, maar ook niet volledig tegen. Zo train je je systeem stap voor stap om te ervaren dat grenzen aangeven niet automatisch leidt tot afwijzing.

Meer keuzevrijheid ontstaat meestal niet doordat je jezelf dwingt om anders te doen, maar doordat je beter gaat luisteren naar wat er al in je gebeurt. Vaak weet je lichaam eerder dan je hoofd of iets klopt. Die lichte spanning, dat kleine knagende gevoel, het zijn signalen die je serieus mag nemen.

Dit soort patronen doorbreek je meestal niet door harder je best te doen, maar door ze beter te begrijpen. In mijn praktijk kijk ik samen met mensen naar die onderliggende lagen. Dat geeft vaak precies de ruimte die nodig is om andere keuzes te kunnen maken.

Lees meer over mij en mijn aanbod op www.puravidacoaching.nl 



Reacties

Populaire posts van deze blog